MENU
Trafostacja Sztuki w Szczecinie ul. Świętego Ducha 4 CZYNNA Wto-Nie 11:00-19:00 +48 91 400 00 49

ODCINEK 13
ANTYKAPITALISTYCZNY KAPITAŁ

Natalia Laskowska rozmawia z Edk─ů Jarz─ůb, Darkiem Pietraszewskim i Tosi─ů Ulatowsk─ů o Radiu Kapita┼é, jego strukturze, planach dalszego rozwoju oraz nadziejach pierwszej w Polsce stacji spo┼éeczno┼Ťciowej.

W lipcu 2020 r. Radio Kapita┼é obchodzi┼éo swoje pierwsze urodziny. Z tej okazji Natalia Laskowska rozmawia z Edk─ů Jarz─ůb, Darkiem Pietraszewskim i Tosi─ů Ulatowsk─ů o Radiu Kapita┼é, planach dalszego rozwoju stacji oraz nadziejach i strukturze pierwszego w Polsce radia spo┼éeczno┼Ťciowego.

Jeste┼Ťcie radiem spo┼éeczno┼Ťciowym, mo┼╝ecie opowiedzie─ç co to znaczy i jak wygl─ůda struktura organizacyjna Radia?

Tosia: Struktura jest g┼é├│wnym rozr├│┼╝nieniem mi─Ödzy ÔÇ×zwyk┼éym radiemÔÇŁ a radiem spo┼éeczno┼Ťciowym. To drugie jest zorganizowane w spos├│b niehierarchiczny i jest tworzone przez spo┼éeczno┼Ť─ç. Bardzo wiele podmiot├│w, kt├│re dzia┼éaj─ů na zasadzie wolontariatu jest zaanga┼╝owanych w tworzenie audycji oraz w organizacj─Ö i koordynacj─Ö dzia┼éa┼ä Radia. Poza tym zale┼╝y nam na tym, aby by─ç platform─ů, kt├│ra ┼é─ůczy r├│┼╝ne spo┼éeczno┼Ťci: ludzi kultury ze ┼Ťrodowiskiem muzycznym, niezale┼╝nych wydawc├│w, ┼Ťrodowiska aktywistyczne, itd.

Darek: Radio jest tworzone przez ludzi tworz─ůcych autorskie audycje, kt├│re s─ů w zasadzie tkank─ů radia. Jest to przede wszystkim inicjatywa oddolna. Ponadto, tym co r├│┼╝ni radio ÔÇ×zwyk┼éeÔÇŁ od naszego jest to, ┼╝e jeste┼Ťmy radiem internetowym. Ci─Ö┼╝ko by┼éoby prowadzi─ç tak wolne radio poza przestrzeni─ů internetow─ů.

Edka: Jest to projekt niekomercyjny. Nie ma kapita┼éu za┼éo┼╝ycielskiego. Wiele rzeczy ogarniamy w┼éasnym sumptem, np. wyposa┼╝enie studia sfinansowali┼Ťmy w┼éasnymi si┼éami.

Z tego, co można przeczytać na stronie radia, działacie na zasadzie społecznego akcjonariatu i każdy może stać się akcjonariuszem, czyli kupić cegiełkę czy też akcję radia. Czy możecie opisać dokładnie, na czym polega akcjonariat?

Tosia: To by┼é tymczasowy spos├│b, ┼╝eby radio wystartowa┼éo, aby zebra─ç jak─ů┼Ť pierwsz─ů pul─Ö pieni─Ödzy, kt├│ra pozwoli┼éaby nam na dokupienie sprz─Ötu czy na za┼éo┼╝enie strony internetowej. Aktualnie forma akcjonariatu jako g┼é├│wnego sposobu finansowania radia wyczerpa┼éa si─Ö.Oczywi┼Ťcie radio nadal dzia┼éa dzi─Öki spo┼éeczno┼Ťciowemu wsparciu. Zebrali┼Ťmy fundusze na zorganizowanej przez nas imprezie benefitowej, na naszej stronie internetowej mamy dobrowolne wp┼éaty. Natomiast je┼Ťli chodzi o akcjonariat, jeste┼Ťmy w momencie, w kt├│rym zastanawiamy si─Ö jak dalej rozwin─ů─ç t─Ö ide─Ö. Nadal mo┼╝na kupi─ç okazjonalnie akcj─Ö, ale nie jest ju┼╝ to g┼é├│wny spos├│b pozyskiwania ┼Ťrodk├│w dla radia, raczej symboliczne wsparcie.

Darek: Ca┼éy pomys┼é akcjonariatu towarzyszy┼é otwarciu Radia jako cz─Ö┼Ť─ç obchod├│w 30-lecia Komuny Warszawa. Sam pomys┼é wyszed┼é z projektu artystycznego, kt├│ry by┼é realizowany w MSN. Tak, jak Tosia m├│wi┼éa, akcjonariat si─Ö troch─Ö wyczerpa┼é, bo trudno by┼éo znale┼║─ç dalszy spos├│b jego realizacji ju┼╝ po zako┼äczeniu akcji Komuny. Ale jest on fajn─ů ide─ů, kt├│ra pokazuje natur─Ö naszego radia. I chcemy z t─ů ide─ů powr├│ci─ç, ale na razie nie wiadomo w jakiej formie.

Troch─Ö pokrzy┼╝owa┼éa nam plany pandemia – tak jak wszystkim. Planowali┼Ťmy benefitowe imprezy, na kt├│rych mieli┼Ťmy zbiera─ç pieni─ůdze na nasz─ů dzia┼éalno┼Ť─ç. Niew─ůtpliwie musimy szuka─ç sposob├│w zarabiania na radio, bo mamy comiesi─Öczne koszta podstawowe. Dlatego, pod koniec czerwca ruszy┼é patronite, czyli wsparcie spo┼éeczno┼Ťciowe. Polega to na tym, ┼╝e osoba kt├│ra zdecyduje si─Ö nas wspiera─ç, mo┼╝e jednorazowo, b─ůd┼║ comiesi─Öcznie uiszcza─ç jak─ů┼Ť kwot─Ö na dzia┼éalno┼Ť─ç radia. Je┼Ťli radio si─Ö nie rozwija, to stoi w miejscu, a je┼Ťli stoi w miejscu, to oznacza, ┼╝e si─Ö cofa. Wi─Öc ca┼éy czas pracujemy nad tym bardziej intensywnie ni┼╝ wcze┼Ťniej.

https://patronite.pl/radiokapital

Tosia: Warto jeszcze wspomnie─ç o tym, ┼╝e Radio Kapita┼é nawi─ůzuje do bogatej tradycji Community Radios, kt├│re funkcjonuj─ů w┼éa┼Ťnie dzi─Öki wsparciu spo┼éeczno┼Ťciowemu. Staramy si─Ö dowiadywa─ç jak zbieraj─ů fundusze inne radiostacje i tych sposob├│w jest kilka: zbi├│rki pieni─Ödzy podczas jednorazowych wydarze┼ä, w internecie poprzez sprzeda┼╝ fant├│w, czy r├│┼╝ne formy patronatu.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e idealn─ů sytuacj─ů by┼éoby, gdyby ta spo┼éeczno┼Ť─ç skupiona wok├│┼é radia, czyli tw├│rczynie i tw├│rcy audycji i s┼éuchacze wspierali/wspiera┼éy Radio Kapita┼é tak┼╝e finansowo. To mog┼éoby by─ç takim realnym akcjonariatem.

Na pocz─ůtku by┼éy chyba jakie┼Ť spotkania akcjonariuszy i akcjonariuszek?

Tosia: Faktycznie by┼éy takie spotkania. Na jednym z nich akcjonariusze i akcjonariuszki zdecydowali, jaki b─Ödzie pierwszy du┼╝y wydatek. Wtedy zosta┼éa podj─Öta decyzja, ┼╝e pierwszym wydatkiem b─Ödzie strona internetowa, a nie np. zakup sprz─Ötu. Wydaje mi si─Ö, ┼╝e w tej chwili musimy zmieni─ç troch─Ö kierunek. Mo┼╝e powinni┼Ťmy zaoferowa─ç/zaproponowa─ç ludziom bardziej konkretnie, co to znaczy ÔÇ×akcjonariatÔÇŁ. Mo┼╝e musimy si─Ö zastanowi─ç, czy patronat mo┼╝e by─ç form─ů akcjonariatu.

D: Chodzi tu o przedefiniowanie pomys┼éu i ubranie go w nowe narz─Ödzia, aby s┼éu┼╝y┼éy radiu w wi─Ökszym stopniu a nie by┼éy tylko akcj─ů artystyczn─ů. Sam pomys┼é jest super i akcja wysz┼éa ┼Ťwietnie, ale realia wtedy te┼╝ by┼éy troch─Ö inne. W tamtym czasie mieli┼Ťmy w radiu mo┼╝e 10 audycji, a teraz jest ponad 250. Ja bym chcia┼é przypomnie─ç, ┼╝e radio ma teraz nieca┼éy rok, wystrzeli┼éo dopiero w styczniu 2020 r. Mo┼╝emy powiedzie─ç, ┼╝e Kapita┼é w obecnym kszta┼écie ma p├│┼é roku, co jest fenomenalne, bo tak szybko uda┼éo si─Ö rozwin─ů─ç.

Macie du┼╝o audycji o tematyce spo┼éecznej, jeste┼Ťcie radiem spo┼éecznym?

Darek: S┼éowo „spo┼éeczne” kojarzy mi si─Ö z radiem, kt├│re pochyla si─Ö nad problemami spo┼éecze┼ästwa. A my raczej zapraszamy to spo┼éecze┼ästwo do nas. Ka┼╝dy realizuje swoj─ů potrzeb─Ö i wizj─Ö w autorski spos├│b. Nie to jest radio spo┼éeczne, tylko spo┼éeczno┼Ťciowe. Chocia┼╝ jak─ů┼Ť misj─Ö spo┼éeczn─ů realizujemy dzi─Öki inkluzywno┼Ťci. Praktycznie nie ma ┼╝adnego problemu, by osoba „z ulicy” mog┼éa wej┼Ť─ç i nadawa─ç.

Edka: O tym jest nawet pasmo, kt├│re si─Ö nazywa Audycje SPO┼üECZNE┬á i to jest rzeczywi┼Ťcie audycja, kt├│ra pochyla si─Ö nad problemami spo┼éecznymi. Ta misja spo┼éeczna jest realizowana przez r├│┼╝ne audycje. W audycji, kt├│r─ů ja prowadz─Ö mo┼╝esz spotka─ç np. sexworkerki i dowiedzie─ç si─Ö jak sobie radz─ů podczas pandemii https://radiokapital.pl/shows/rebel-tren https://radiokapital.pl/shows/rebel-rebel , albo jest audycja Lesbijki na szczycie┬áhttps://radiokapital.pl/shows/lesbijki-na-szczycie , gdzie Emi Barabasz opowiada o swoim specyficznym ┼Ťwiecie.

Darek: Nadajemy nie tylko audycje spo┼éeczne. Jest wiele program├│w czysto muzycznych. Radio przyci─ůga osoby, kt├│re maj─ů po prostu potrzeb─Ö wypowiedzenia si─Ö w jaki┼Ť tematach a nie ma takiego medium w Polsce, poza Kapita┼éem, kt├│re dawa┼éoby pe┼én─ů swobod─Ö. Wygl─ůda na to, ┼╝e radio przyci─ůga takie osoby i takie inicjatywy i st─ůd jest sporo spo┼éecznych audycji. W ostatnim czasie dosz┼éy audycje r├│wno┼Ťciowe, czy LGBTQ+, kt├│re znalaz┼éy w Kapitale enklaw─Ö, ┼╝eby si─Ö wypowiedzie─ç bez ┼╝adnej kr─Öpacji. Tutaj mog─ů wej┼Ť─ç i co tydzie┼ä, co dwa tygodnie, co cztery – jak jest im wygodnie, zaprosi─ç kogokolwiek i porozmawia─ç o czymkolwiek i nie ba─ç si─Ö. Dosta┼éem np. pytanie od Kewina, z widzialnej r─Öki, kt├│ry chcia┼é porozmawia─ç o tabletkach wczesnoporonnych i czy mo┼╝e na ÔÇ×antenieÔÇŁ w og├│le o tym porozmawia─ç. https://radiokapital.pl/shows/widzialna-reka No tak, OCZYWI┼ÜCIE! Po to to radio jest. To jest sytuacja otwarta. Jeste┼Ťmy tolerancyjni do jaki┼Ť tam granic. Nie ma miejsca na mow─Ö nienawi┼Ťci, czy rasistowskie, seksistowskie zachowania itd.

Czy to, ┼╝e w p├│┼é roku uda┼éo si─Ö tak wystrzeli─ç (ponad 250 audycji, ponad 250 prowadz─ůcych) wynika z tego, ┼╝e w Polsce spo┼éecze┼ästwo jest ÔÇ×g┼éodneÔÇŁ swobodnego i wolnego wypowiadania si─Ö?

D: Nie (┼Ťmiech), to jest praca, kt├│r─ů wykonali┼Ťmy. Czas na reakcj─Ö spo┼éecze┼ästwa i jego g┼éodu dopiero mo┼╝e nadej┼Ť─ç, je┼Ťli b─Ödzie szerszy zasi─Ög radia. To, co si─Ö sta┼éo, to jest praca wszystkich os├│b zaanga┼╝owanych w radio w przeci─ůgu ostatnich kilku miesi─Öcy, a na takie wyniki, o kt├│rych m├│wisz to musimy, my┼Ťl─Ö, poczeka─ç rok i wtedy b─Ödzie mo┼╝na faktycznie oceni─ç, czy spo┼éecze┼ästwo jest faktycznie g┼éodne wolno┼Ťci. Wiadomo, ┼╝e Radio Kapita┼é nie jest dla wszystkich. Te tre┼Ťci s─ů tak naprawd─Ö do┼Ť─ç w─ůskie.

E: Ja czuj─Ö to, o co pytasz, Natalia, i wydaje mi si─Ö, ┼╝e to jest troch─Ö zwi─ůzane z pandemi─ů. To znaczy mam nadziej─Ö, ┼╝e ta sytuacja spo┼éecznej izolacji troch─Ö przedefiniowa┼éa nasze oczekiwania i nasze relacje z mediami. Widz─Ö po swoich znajomych, ┼╝e co raz cz─Ö┼Ťciej do mnie pisz─ů i pytaj─ů, jak zrobi─ç podcast i to mo┼╝e te┼╝ bierze si─Ö z dobrego przyk┼éadu, kt├│ry daje Radio Kapita┼é ÔÇô ca┼éy czas nadajemy, pokazujemy ┼╝e si─Ö dzieje, ┼╝e jeste┼Ťmy ca┼éy czas na antenie i robimy audycje tak┼╝e „na ┼╝ywo”, mimo braku studia, bo nie mogli┼Ťmy chodzi─ç do studia w trakcie lockdownu. Ale to co m├│wisz o tej potrzebie wolno┼Ťci dopiero si─Ö teraz rodzi – po tym strasznym zawaleniu newsami, fake newsami, informacj─ů, wypowiedziami ÔÇ×ekspert├│wÔÇŁ. Mam nadziej─Ö, ┼╝e ten paradygmat przesunie si─Ö w stron─Ö sprawczo┼Ťci i odpowiedzialno┼Ťci. Ja mo┼╝e mam po prostu pobo┼╝ne ┼╝yczenie, ale kilka takich znak├│w si─Ö pojawia. A Radio Kapita┼é na pewno takim medium jest: niezale┼╝nym. Mo┼╝na u nas na antenie powiedzie─ç o tabletce „dzie┼ä po”.

Co jest dla was istotne w tworzeniu Radia Kapitał?

Tosia: Dla mnie ciekawy jest w─ůtek roli radia w bran┼╝y muzyki klubowej. W sytuacji pandemii bardziej da┼éo si─Ö odczu─ç potencja┼é radia. Od jakiego┼Ť czasu trwaj─ů debaty na temat to┼╝samo┼Ťci tego ┼Ťrodowiska w Polsce. To jest bardzo szeroki temat, ale g┼é├│wny problem polega na tym, ┼╝e tej to┼╝samo┼Ťci nie ma. Uwa┼╝am, ┼╝e radio powinno si─Ö zaanga┼╝owa─ç i przyci─ůgn─ů─ç ┼Ťrodowisko klubowe, pokaza─ç, ┼╝e u nas te┼╝ jest miejsce na prezentowanie tej muzyki i warto┼Ťci tej sceny. Radio Kapita┼é mo┼╝e mie─ç opiniotw├│rcz─ů funkcj─Ö, czy mo┼╝e by─ç platform─ů, kt├│ra zrzesza ÔÇ×mniejszychÔÇŁ/ mniej znanych muzyk├│w, festiwale, itd., po to, aby by─ç partnerem z du┼╝ymi graczami. Wiadomo, ┼╝e to wymaga du┼╝ego wysi┼éku i sporo czasu musi min─ů─ç, aby przekona─ç┬á osoby i┬á instytucje.

Darek: To jest jeden z cel├│w radia: mie─ç wp┼éyw na tworzenie w Polsce przestrzeni do wytwarzania pewnych zmian. Bycie reprezentantem r├│┼╝nych spo┼éeczno┼Ťci, w tym muzycznych. Tego nie by┼éo. P├│ki co ┼Ťrodowiska s─ů zatomizowane. Mam poczucie, ┼╝e to jest pierwsza pr├│ba stworzenia przestrzeni i prezentowania tak r├│┼╝nych grup. My┼Ťl─Ö, ┼╝e my, jako prowadz─ůcy radio, zrobili┼Ťmy to odpowiedzialnie, najlepiej jak potrafimy, ┼╝eby budowa─ç si┼é─Ö i mo┼╝liwo┼Ť─ç przebicia si─Ö oraz rozmowy z takimi partnerami jak du┼╝e festiwale, itd. P├│ki co radio jeszcze nie ma takiej si┼éy i to jest praca do wykonania, ale mamy takie ambicje.

E: Dla mnie opr├│cz takich ambicji, czy te┼╝ celu, ┼╝eby do┼é─ůczy─ç do wi─Ökszych graczy, do po┼é─ůczenia si─Ö z ┼Ťrodowiskiem, do wsp├│┼étworzenia, wsp├│┼éuczestniczenia, jest to, ┼╝e jeste┼Ťmy tam, gdzie innych graczy nie ma. To znaczy niezale┼╝ne inicjatywy, mniejsze festiwale, lokalne sceny czy wydarzenia mog─ů zaistnie─ç w Radiu Kapita┼é. To mo┼╝e z mojego do┼Ťwiadczenia: w Zamo┼Ťciu jest┬á festiwal Fortalicje. Nigdy wcze┼Ťniej nie s┼éysza┼éam o tym wydarzeniu, a nagle jest relacja z niego u nas w Radio. S─ů jakie┼Ť koncerty w M┼éodszej Siostrze… Takie rzeczy, kt├│re mo┼╝na amplifikowa─ç dzi─Öki radiu. To dzia┼éa te┼╝ w drug─ů stron─Ö: my mo┼╝emy aplifikowa─ç rzeczy mniej znane.

D: Tutaj rola radia polega na tym, ┼╝e ma reprezentowa─ç ┼Ťrodowiska, kt├│re nie mia┼éy wcze┼Ťniej takiej si┼éy przebicia. Chcemy wywarza─ç par─Ö drzwi, ┼╝eby zrzuci─ç zas┼éon─Ö ignorancji czy to przy festiwalach czy przy innych projektach, kt├│re w zasadzie nie pochylaj─ů si─Ö nad codzienno┼Ťci─ů i czerpi─ů sobie z wieloletniego dorobku artyst├│w, artystek, booker├│w i innych ┼Ťrodowiskowych dzia┼éa┼ä oddolnych. Chcemy zbudowa─ç swoj─ů si┼é─Ö.

T: Ja chcia┼éam sprostowa─ç, ┼╝e oczywi┼Ťcie nie chodzi o to, aby sta─ç si─Ö takim du┼╝ym graczem, czy dosta─ç si─Ö do tego grona – widz─Ö radio jako tak─ů platform─Ö, kt├│ra po┼é─ůczy tych ma┼éych graczy z du┼╝ymi. Mniej podzia┼éu na du┼╝ych i ma┼éych a wi─Öcej inicjatywy i dialogu. ┼╗eby to si─Ö wydarzy┼éo, ludzie mo┼╝e musz─ů dostrzec, ┼╝e potrzebuj─ů tego radia.

D: Wa┼╝ne, ┼╝eby wewn─ůtrz radia mog┼éo si─Ö to „przetrawi─ç” do ko┼äca, bo na razie ludzie, kt├│rzy w ci─ůgu ostatniego p├│┼é roku doszli do radia i tworz─ů audycj─Ö jeszcze s─ů tacy skupieni na tym, ┼╝e ÔÇ×┼éa┼éÔÇŁ, mo┼╝emy nadawa─ç. Dopiero czekamy na t─Ö refleksj─Ö „┼éa┼é”: jestem jedn─ů / jednym z 250-300 os├│b, kt├│re wsp├│┼étworz─ů pewien jeden byt. Wi─Öc to ÔÇ×jestestwoÔÇŁ radia, charakter radia dopiero musi si─Ö naturalnie wytworzy─ç. Jeste┼Ťmy bardzo ┼Ťwie┼╝─ů sytuacj─ů. I wszyscy musz─ů nadgoni─ç i zastanowi─ç si─Ö nad tym co si─Ö faktycznie dzieje. To wymaga czasu i zrozumienia, jak funkcjonuje radio, co mo┼╝e da─ç i, przede wszystkim, wytworzenia poczucia wsp├│lnoty. Wa┼╝ne jest, aby wyzby─ç si─Ö troch─Ö EGO jako osoba, kt├│ra robi audycje na rzecz og├│┼éu.

Czy w┼éa┼Ťnie st─ůd bierze si─Ö nazwa radia? Czyli ÔÇ×Kapita┼éÔÇŁ?

D: Tosia? (┼Ťmiech)

T: Ta nazwa mo┼╝e mie─ç kilka r├│┼╝nych interpretacji oczywi┼Ťcie. Ale taka najbardziej zaczepiona w rzeczywisto┼Ťci, to taka, ┼╝e pocz─ůtek radia zbieg┼é si─Ö z trzydziestoleciem Komuny Warszawa. I radio by┼éo takim projektem w ramach rezydencji Komuny w MSN. To by┼é punkt zapalny, ┼╝eby w og├│le zacz─ů─ç tworzy─ç radio. Has┼éem przewodnim jubileuszu Komuny by┼éo ÔÇ×Kapitalizm Jest!ÔÇŁ. Radio by┼éo troch─Ö takim wyj┼Ťciem od tego manifestu komuny i jednocze┼Ťnie zwr├│ceniem uwagi na to, ┼╝e ten KAPITA┼ü mo┼╝e by─ç wsp├│lnie formowany na w┼éasnych warunkach.

D: Tak, to nie jest zamkni─Öta nazwa, ┼╝e tak si─Ö wyra┼╝─Ö.

T: Ja rozumiem has┼éo Komuny Warszawa tak, jak to Grzesiek Laszuk t┼éumaczy┼é w wywiadzie dotycz─ůcym wystawy w MSN. Jako podej┼Ťcie afirmacyjne, w stylu: stwierdzamy, ┼╝e kapitalizm jest, ok, ale zr├│bmy teraz co┼Ť z tym. Niekoniecznie si─Ö trzeba temu sprzeciwia─ç, ale mo┼╝e mo┼╝na to jako┼Ť ugra─ç inaczej. Zamiast si─Ö buntowa─ç, korzysta─ç z tego, co ju┼╝ jest.

D: Ja troch─Ö inaczej to rozumiem, ┼╝e niekoniecznie korzysta─ç z kapitalizmu, bo tak i tak jeste┼Ťmy na niego skazani. Skoro kapitalizm jest, to mo┼╝e spr├│bowa─ç dzia┼éa─ç wok├│┼é niego. Ja to wezwanie Komuny interpretowa┼éem tak, ┼╝e Kapitalizm jest i my nic z nim nie zrobimy. My go nie zdemontujemy, mo┼╝emy ┼╝y─ç ko┼éo niego i musimy by─ç ┼Ťwiadomi tego, ┼╝e skoro mamy jaki┼Ť punkt odniesienia, jakim jest ten system, to mo┼╝emy my┼Ťle─ç w alternatywny spos├│b, tak ja to rozumiem. Ale pomys┼é na interpretacj─Ö tego ewoluuje i dzisiaj naszym has┼éem jest ÔÇ×W┼ü─äCZ SW├ôJ KAPITA┼üÔÇŁ. Chcemy w ten spos├│b pokaza─ç, ┼╝e wa┼╝ny jest wk┼éad ka┼╝dego cz┼éowieka. Taki osobowo┼Ťciowy, jego praca – i ┼╝e to jest podwalin─ů wsp├│lnych dzia┼éa┼ä.

E: Na otwarciu z grup─ů ETC czytali┼Ťmy fragmenty Kapita┼éu┬áMarksa…

D: Jest np. bardzo fajna audycja o kapitalizmie w┼éa┼Ťnie w Radiu Kapita┼é co 4 tygodnie, pt. Nowa dekada┬áhttps://radiokapital.pl/shows/nowa-dekada . To jest fantastyczne, ja tego s┼éucham. Nie b├│jmy si─Ö kapitalizmu. Jest, wi─Öc opowiadajmy o nim i o jego alternatywach. Ale nie wiem czy kapitalizm jest tym s┼éowem, kt├│re towarzyszy radiu w tej chwili.

E: Przysz┼éa do mojej audycji REBEL REBEL pewna poetka, ┼╝eby czyta─ç sw├│j tomik wierszy. Potem napisa┼éa tekst, kt├│ry dla mnie by┼é wstrz─ůsaj─ůcy, bo pokaza┼é, ┼╝e ludzie nie zdaj─ů sobie sprawy z tego, co my robimy. Napisa┼éa mniej wi─Öcej: ÔÇ×wchodz─Ö do muzeum, schodz─Ö do piwnicy, tam jest studio, gdzie siedzi prowadz─ůca i tylko prowadz─ůca, rozmawia ze mn─ů, jednocze┼Ťnie puszcza muzyk─Ö, realizuje d┼║wi─Ökowo t─Ö audycj─Ö, ogarnia wod─Ö, jest gospodarzem i realizatoremÔÇŁ. My tak po prostu dzia┼éamy. To jest ten aspekt w┼éa┼Ťnie pasjonacki. Nie amatorski. Staramy si─Ö by─ç profesjonalni i czasami to s─ů bardzo profesjonalne audycje, przywo┼éuj─ůc np. audycj─Ö Now─ů dekad─Ö. Ta moja kole┼╝anka by┼éa wstrz─ů┼Ťni─Öta tym, ┼╝e by┼éa w radio, kt├│re w┼éa┼Ťnie tak dzia┼éa i swoimi s┼éowami stara┼éa si─Ö opisa─ç, ┼╝e to jest jaki┼Ť rodzaj cudu, z kt├│rym mamy do czynienia. To jest w┼éa┼Ťnie KAPITA┼ü ANTYKAPITALISTYCZNY. To nasze dzia┼éanie w┼éa┼Ťnie godzi w ten system, w kt├│rym jak wiadomo chodzi tylko o gromadzenie, pomna┼╝anie, itd.

Skoro zacz─Ö┼éa┼Ť ju┼╝ temat realizacji, to chcia┼éam zapyta─ç o to, jak to wygl─ůda od kuchni. Jest oko┼éo 250 audycji. Jak s─ů one przygotowywane, kto uk┼éada ram├│wk─Ö?… Je┼Ťli kto┼Ť zg┼éasza si─Ö do radia i, powiedzmy, dostaje czas antenowy, to musi si─Ö przecie┼╝ nauczy─ç obs┼éugi sprz─Ötu…

D: My si─Ö za bardzo nie obnosimy z tym, kto dzia┼éa w tym radiu i kto je tworzy. Ale jest to oko┼éo 15 os├│b, powiedzmy decyzyjnych. Nie ma struktury scentralizowanej typu dyrektor czy kierownik. Proces decyzyjny jest zale┼╝ny od wagi decyzji, poniewa┼╝ drobne rzeczy robimy niezale┼╝nie informuj─ůc po prostu o dzia┼éaniach, a wa┼╝niejsze decyzje, takie strategiczne, podejmujemy wsp├│lnie. Powiedzmy, ┼╝e mo┼╝na to nazwa─ç jak─ů┼Ť form─ů demokracji i to si─Ö sprawdza.

Je┼Ťli chodzi o cia┼éo i serce tego organizmu, to sytuacja wygl─ůda w ten spos├│b, ┼╝e ka┼╝dy kto prowadzi audycje realizuje j─ů w 100% sam. Nikt tutaj za nikogo nic nie robi. Zadaniem tych 15 os├│b jest tworzenie wygodnych, funkcjonalnych, niezawodnych narz─Ödzi tak, aby ludzie mogli samodzielnie funkcjonowa─ç w radiu. Tak wi─Öc sami nagrywaj─ů te audycje, sami je wgrywaj─ů do programatora, sami pisz─ů opisy, s─ů zobligowani do wys┼éania grafiki w szablonie, kt├│ry przygotowa┼éa nasza graficzka.

T: Tak, jest kilka os├│b, kt├│re przy radiu pracuj─ů na co dzie┼ä. Osoby te maj─ů du┼╝o do ogarni─Öcia, np. kontrol─Ö jako┼Ťci wgrywanych plik├│w, sprawdzanie, czy te pliki s─ů w og├│le zaprogramowane, czy s─ů odpowiednio „otagowane”… itd.

Warto doda─ç, ┼╝e opracowywanie welcome pack’a, kt├│ry mamy w tej ostatecznej wersji trwa┼éo przez par─Ö miesi─Öcy i by┼éo tworzone metod─ů pr├│b i b┼é─Öd├│w. W tej chwili ten zestaw jest w takiej formie, ┼╝e ludzie, kt├│rzy go dostaj─ů i czytaj─ů ze zrozumieniem nie potrzebuj─ů dodatkowej pomocy, ┼╝eby ten proces przej┼Ť─ç. Wa┼╝n─ů rol─Ö odgrywa promocja, kt├│ra poch┼éania bardzo du┼╝o czasu, na szcz─Ö┼Ťcie mamy teraz pomoc w postaci np. sta┼╝ystki i sta┼╝yst├│w z Instytutu Kultury Polskiej.

D: Pomys┼é├│w jest bardzo du┼╝o, potrzeb jeszcze wi─Öcej, czasu jest bardzo ma┼éo a mocy przerobowych – jeszcze mniej. Mamy cotygodniowe spotkania, gdzie te┼╝ referujemy co zrobili┼Ťmy, co si─Ö uda┼éo, itd. Radio bardzo dynamicznie si─Ö rozwija. Pr├│bujemy programowa─ç dzia┼éania radia na przysz┼éo┼Ť─ç kr├│tkofalow─ů i d┼éugofalow─ů. Ale Radio SAMO SI─ś NIE ROBI. Jest to bardzo du┼╝o codziennej pracy i nawet nie wiem, jak to zobrazowa─ç.

Tosia: Wiele razy pr├│bowa┼éam podliczy─ç, ile godzin sp─Ödzam nad tym tygodniowo, ale ci─Ö┼╝ko mi to idzie. To jest naprawd─Ö czasoch┼éonneÔÇŽ Mia┼éam ju┼╝ kilka moment├│w za┼éamania, ┼╝e to troch─Ö si─Ö robi praca, mo┼╝na by to mo┼╝e uj─ů─ç, korporacyjna w czasie, tylko ┼╝e z zarobkami charakterystycznymi dla ÔÇťbran┼╝yÔÇŁ kulturalnej.

Darek: Moim zdaniem codzienna praca przy radiu to jest jakie┼Ť 8 godzin 7 dni w tygodniu dla 5 os├│b. A w tej chwili robi─ů to dwie. Wi─Öc to jest ogrom pracy na co dzie┼ä. Ponadto w rozw├│j radia jest dodatkowo zaanga┼╝owanych 13 os├│b. Mo┼╝e tego nie wida─ç, ale pod t─ů mask─ů kryje si─Ö ca┼ékiem sprawny mechanizm, kt├│ry z dnia na dzie┼ä dzia┼éa co raz lepiej. Tworzymy w┼éasne struktury, rozdzielamy w┼éasne obowi─ůzki, tworzymy narz─Ödzia, aby┼Ťmy mogli wewn─ůtrz sprawniej dzia┼éa─ç.

Edka: Z┼éo┼╝yli┼Ťmy wniosek do Sto┼éecznego Miasta Warszawa na pozyskanie minimalnych ┼Ťrodk├│w na utrzymanie radia.┬á W tym wniosku zawarli┼Ťmy koncept radiowej instytucji, instytucji – w cudzys┼éowie, bo nigdy ni─ů nie b─Ödziemy i chyba nie chcemy instytucj─ů by─ç. Chodzi┼éo o to, ┼╝e zawarli┼Ťmy tam du┼╝o pomys┼é├│w warsztatowych, anty-wykluczaj─ůcych, otwieraj─ůcych na wymian─Ö. By┼éo to dla mnie wa┼╝ne, bo my┼Ťleli┼Ťmy te┼╝ o seniorach. Opisuj─ůc to bardziej dobitnie: radio Kapita┼é to nie tylko hip muzyczka. Chcemy otwiera─ç si─Ö inne grupy wiekowe i udost─Öpnia─ç t─Ö platform─Ö.

D: Nie powiedzieli┼Ťmy te┼╝ o bardzo wa┼╝nej rzeczy, przynajmniej w moim mniemaniu. Chcia┼ébym, ┼╝eby w przysz┼éo┼Ťci ona by┼éa tak samo wa┼╝na, jak nadawanie live. To jest to, co chcemy zaoferowa─ç w realu. Przed pandemi─ů organizowali┼Ťmy imprezy i spotkania… nie by┼éo jeszcze mo┼╝liwo┼Ťci realizowania warsztat├│w. Ale praca radia w realu jest dla mnie tak samo istotna jak funkcjonowanie radia jako medium internetowego. Chcia┼ébym wyj┼Ť─ç na zewn─ůtrz i kontynuowa─ç t─Ö ide─Ö radiow─ů: ide─Ö spo┼éeczno┼Ťci. Jak ju┼╝ b─Ödzie mo┼╝na organizowa─ç imprezy to b─Ödziemy robi─ç wszystko to, na co mo┼╝emy sobie pozwoli─ç: warsztaty, imprezy, koncerty, szkolenia. Cokolwiek sobie wymy┼Ťlimy. Ta potrzeba spotkania ci─ůgle nam towarzyszy i jest ona r├│wnorz─Ödna z potrzeb─ů nadawania w internecie. Chcemy by─ç cz─Ö┼Ťci─ů spo┼éeczno┼Ťci, a spo┼éeczno┼Ť─ç nie jest internetowa tylko realna. Ci ludzie ┼╝yj─ů, s─ů bookerami, muzykami, producentami i to si─Ö dzieje w realu, a nie w internecie

E: Ja w mi─Ödzyczasie napisa┼éam wniosek o grant na prac─Ö z migrantkami w dw├│ch o┼Ťrodkach w okolicach Warszawy. To s─ů g┼é├│wnie uchod┼║czynie z Czeczeni, Syrii, Afryki osoby, kt├│re uciek┼éy/zosta┼éy uratowane z procesu handlu lud┼║mi. Niestety nie dosta┼éam dofinansowania. A ja za┼éo┼╝y┼éam, ┼╝e ju┼╝ nie b─Öd─Ö zasuwa─ç ca┼éy czas „za free” czy wr─Öcz anga┼╝uj─ůc swoje minimalne ┼Ťrodki finansowe.

D: Ka┼╝dy realizuje tak, jak pozwala mu na to czas i ┼Ťrodki. Nie ma tutaj ┼╝adnego przymusu. Nie na zasadzie: albo dajesz z siebie 100% albo wylatujesz. W ┼╝adnym wypadku. Wszyscy jeste┼Ťmy tutaj dobrowolnie i w r├│┼╝nym stopniu zaanga┼╝owania.

E: M├│wi─Ö o czym┼Ť innym: ┼╝e czasami chcia┼éoby si─Ö po prostu da─ç jeszcze wi─Öcej, ale nie dop┼éaca─ç. Widz─Ö po sobie, ┼╝e swoje zaanga┼╝owanie musz─Ö „przykr─Öca─ç”.

Mieli┼Ťcie wcze┼Ťniej kontakt z radiem? Pracowali┼Ťcie w radiu?

D: W nieca┼éy rok stworzyli┼Ťmy radio spo┼éeczno┼Ťciowe od podstaw, ┼é─ůcznie z wymy┼Ťleniem┬á┬á narz─Ödzi, procedur i strategii. Nie korzystali┼Ťmy z ┼╝adnych gotowych pomys┼é├│w. Wszystko dzieje si─Ö „na fali” naszej energii.┬á To tak jak z klockami lego: najpierw musia┼éy by─ç wymy┼Ťlone klocki lego, ┼╝eby mo┼╝na by┼éo je sk┼éada─ç. Jak zaczynali┼Ťmy robi─ç radio, to nie by┼éo klock├│w lego.

T: To, co mieli┼Ťmy, to osoby z r├│┼╝nymi do┼Ťwiadczeniami: osoby z do┼Ťwiadczeniem wydawniczym, did┼╝eje,, realizatorzy d┼║wi─Öku, osoby, kt├│re potrafi─ů dobrze przeprowadza─ç wywiady, fotografk─Ö, graficzk─Ö.

D: Ludzie z du┼╝ymi umiej─Ötno┼Ťciami, ludzie, dzi─Öki kt├│rym uda┼éo si─Ö stworzy─ç pierwsze narz─Ödzia i potem kolejne, dzi─Öki kt├│rym mogli┼Ťmy stworzy─ç radio.

T: Radio funkcjonuje na zasadzie przekazywaniu sobie umiej─Ötno┼Ťci. Szkolimy sta┼╝yst├│w, dzi─Öki czemu oni potrafi─ů zrobi─ç to wszystko, co te 15 os├│b. Dzia┼éamy w kr─Ögu dzielenia si─Ö wiedz─ů i do┼Ťwiadczeniem. Tak funkcjonuje ca┼éa radiowa spo┼éeczno┼Ť─ç. W grupie na facebook ludzie pisz─ů o r├│┼╝nych do┼Ťwiadczeniach z realizowania audycji. Je┼Ťli kto┼Ť ma problem to od tego jest grupa, bo jest wiele os├│b, kt├│re ju┼╝ mia┼éy ten problem, lub ju┼╝ kupowa┼éy mikrofon, wi─Öc mog─ů co┼Ť doradzi─ç czy poleci─ç. Tak te┼╝ mo┼╝na kapita┼é interpretowa─ç. To jest taka wymiana wiedzy i┬á umiej─Ötno┼Ťci.

Czy co┼Ť was zaskoczy┼éo w trakcie tworzenia Radia Kapita┼é? Jak wygl─ůdaj─ů oczekiwania w stosunku do tego, co si─Ö dzia┼éo i dzieje nadal? Czy by┼éo co┼Ť innego ni┼╝ my┼Ťleli┼Ťcie, ┼╝e b─Ödzie?

D: Ja mam co┼Ť takiego. Dotyczy to przede wszystkim ludzi. Ju┼╝ wcze┼Ťniej robi┼éem koncerty i jestem wydawc─ů w ma┼éym labelu wi─Öc przewidywa┼éem, jakie mog─ů by─ç problemy, powiedzmy, polskiej sceny niezale┼╝nej. Kiedy okaza┼éo si─Ö, ┼╝e uda┼éo nam si─Ö stworzy─ç platform─Ö, na kt├│rej ci ludzie mog─ů swobodnie wypowiada─ç si─Ö czy promowa─ç swoje dzia┼éania,┬á to zacz─ů┼éem proponowa─ç r├│┼╝nym osobom uczestniczenie w Kapitale. Ale oni kompletnie nie rozumieli tych mo┼╝liwo┼Ťci, kt├│re si─Ö w┼éa┼Ťnie otworzy┼éy i tego, co mo┼╝e da─ç wsp├│lne dzia┼éanie. Przed Kapita┼éem te┼╝ by┼éy pr├│by po┼é─ůczenia, ale teraz widz─Ö, dlaczego nieudane: problemem jest przede wszystkim ego i brak wizji tego, ┼╝e samemu si─Ö nic nie osi─ůgnie. Dopiero, gdy si─Ö zostanie samemu, to si─Ö przypomina, ┼╝e gdzie┼Ť s─ů ludzie, jaka┼Ť grupa, kt├│ra mo┼╝e ci w jaki┼Ť spos├│b pom├│c. Mo┼╝e nadal nie ma tej ┼Ťwiadomo┼Ťci – takiej pe┼énej i ja si─Ö o to w jaki┼Ť spos├│b rozbi┼éem, ale szybko zda┼éem sobie spraw─Ö, ┼╝e trzeba dzia┼éa─ç inaczej. Mo┼╝e najlepszym sposobem na zaanga┼╝owanie ludzi jest pokazanie, ┼╝e jednak w tej spo┼éeczno┼Ťci jest si┼éa i zaprasza─ç ich po raz dziesi─ůty, albo poczeka─ç a┼╝ sami si─Ö odezw─ů i zobacz─ů, ┼╝e to po prostu dzia┼éa.

T: Chyba najbardziej do Radia przyci─ůgn─ů┼é mnie temat jednoczenia si─Ö kolektyw├│w w jeden wielki kolektyw. Pr├│bowa┼éam co┼Ť takiego robi─ç jeszcze w poprzednim roku, tzn. po┼é─ůczy─ç r├│┼╝ne kolektywy muzyczne i imprezowe i np. zrobi─ç wsp├│lnie jedn─ů imprez─Ö benefitow─ů, dzi─Öki kt├│rej b─Ödzie mo┼╝na kupi─ç wsp├│lny sprz─Öt did┼╝ejski, kt├│rego wypo┼╝yczanie jest zwykle najwi─Ökszym wyzwaniem przy organizacji imprez oddolnych i non-profitowych. Radio zacz─Ö┼éo si─Ö w dobrym momencie, poniewa┼╝ od niedawna istnia┼éa grupa na fb, gdzie te kolektywy si─Ö komunikowa┼éy. Mia┼éam tak─ů nadziej─Ö, ┼╝e radio pog┼é─Öbi te wi─Özi. Spodziewa┼éam si─Ö, ┼╝e b─Ödzie to bardziej odczuwalne. Ponadto liczy┼éam, ┼╝e niekt├│re osoby b─Öd─ů dzia┼éa─ç w radiu, a jednak niewiele z nich si─Ö zaanga┼╝owa┼éo.

D: Moja konkluzja jest taka, ┼╝e ludzie nie byli gotowi na tak─ů inicjatyw─Ö, bo wydarzy┼éa si─Ö do┼Ť─ç szybko, energicznie i nagle. Ale to zapewne kwestia czasu i pracy, aby u┼Ťwiadomi─ç ┼Ťrodowiskom, ┼╝e warto i ┼╝e tylko w grupie si┼éa. Ludzie nie byli przygotowani na tak─ů inicjatyw─Ö. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to ich zaskoczy┼éo.

E: To, o czym Tosia m├│wi, tzn. ┼╝e ludzie nie s─ů gotowi na tak─ů wsp├│┼éprac─Ö, obserwuj─Ö r├│wnie┼╝ na innych polach, np. w sytuacji protestu. Jest co┼Ť takiego w naszej naturze, ┼╝e czekamy na lidera. Jeste┼Ťmy przyzwyczajeni do dzia┼éania w strukturach i hierarchiach. Kiedy pojawia si─Ö propozycja wsp├│┼épracy, bardzo du┼╝o czasu zajmuje nam pozbycie si─Ö nastawienia nieco roszczeniowego, typu: kto┼Ť ma nam m├│wi─ç, co mamy zrobi─ç. Bardzo mnie cieszy, ┼╝e w KAPITALE jest inaczej, przynajmniej mi─Ödzy nami – w grupach zadaniowych. Wida─ç, ┼╝e to rozk┼éada si─Ö r├│wnolegle. Chcia┼éabym jeszcze powiedzie─ç o swoim zaskoczeniu, a mianowicie o tym, jak pot─Ö┼╝nym medium jest radio. To mo┼╝e b─Ödzie taki osobisty ÔÇ×wsadÔÇŁ, ale pami─Ötam, jak, w trakcie audycji, artysta, z kt├│rym prowadzi┼éam rozmow─Ö, powiedzia┼é, ┼╝e zosta┼é zgwa┼écony. Po wywiadzie zadzwoni┼é do niego ojciec, kt├│ry nas s┼éucha┼é i ta audycja sta┼éa si─Ö tub─ů dla ich spotkania. Kiedy wychodzi┼é z radia,rozmawia┼é przez telefon i p┼éaka┼é. ÔÇŽ Radio mo┼╝e mie─ç si┼é─Ö medium bardzo intymnego, przenosz─ůcego rzeczy prywatne w sfer─Ö publiczn─ů. Tak wi─Öc w Kapitale jest zaufanie i odwaga, kt├│re wypracowali┼Ťmy. U nas mo┼╝na tak rozmawia─ç. Nie wiem, czy kto┼Ť by si─Ö na to zdecydowa┼é w RMF czy w innym radiu komercyjnym. My stworzyli┼Ťmy takie miejsce.

D: Samo nadawanie live, jak wcze┼Ťniej wspomnia┼éem, stanowi bardzo powa┼╝n─ů warto┼Ť─ç sam─ů w sobie, bo daje ludziom szans─Ö nawi─ůzywania kontaktu tu i teraz. Nie ma znaczenia, ile os├│b Ci─Ö w danej chwili s┼éucha. Wa┼╝ne jest to, ┼╝e nadajesz komunikat na ┼╝ywo do kogo┼Ť i, je┼Ťli trafi on do jednej osoby, to po┼é─ůczenie ju┼╝ si─Ö gdzie┼Ť nawi─ůza┼éo ÔÇô wytwarza si─Ö pewnego rodzaju energia. Wi─Öc zgadzam si─Ö, ┼╝e ta przestrze┼ä w radiu jest bardzo wa┼╝na. Wiadomo, ┼╝e ceni─Ö sobie nagrane tre┼Ťci, bo s─ů autorskie, ale pierwiastek nadawania na ┼╝ywo jest, w moim mniemaniu, niezb─Ödny i stanowi kwintesencj─Ö Radia Kapita┼é.

Czy studio nadal jest w MSN? Wiem, ┼╝e na pocz─ůtku mieli┼Ťcie studio w┼éa┼Ťnie w Muzeum i ┼╝e mia┼éo to by─ç na trzy miesi─ůce.

D: W tej chwili tymczasowe studio jest w szkole. Jaki┼Ť miesi─ůc temu w MSN zacz─ů┼é si─Ö remont, w ramach kt├│rego Muzeum organizuje nam przestrze┼ä i nawet w pe┼éni ponosi koszty przystosowania przestrzeni pod nas.

T: To taki ekstra przyk┼éad sytuacji, w kt├│rej du┼╝a instytucja jest w stanie przyj─ů─ç mniejszy podmiot i tak naprawd─Ö zaprosi─ç go do wsp├│┼épracy bez wielkich biurokratycznych procedur czy zmian. MSN zaprosi┼é nas bez naszego upraszania si─Ö. Joanna Mytkowska zaproponowa┼éa nam, aby┼Ťmy zostali w MSN i ┼╝e mo┼╝na nawet, w ramach remontu przestrzeni na Pa┼äskiej 3, odseparowa─ç studio od reszty przestrzenni. Dla mnie to bardzo fajny przyk┼éad feministycznej instytucji, kt├│ra jest otwarta na elastyczne zmiany i wsp├│┼éistnienie. Zacz─Öli┼Ťmy te┼╝ rozmawia─ç z Departamentem Obecno┼Ťci, aby troch─Ö splata─ç nasze dzia┼éania. Je┼Ťli oni zapraszaj─ů artyst├│w i artystki na wywiady czy transmisje/spotkania, radio mog┼éoby emitowa─ç ten materia┼é. Chcemy te┼╝ puszcza─ç r├│┼╝ne dzie┼éa sztuki d┼║wi─Öku, prezentowane na wystawie w Muzeum nad Wis┼é─ů i wzajemnie si─Ö w ten spos├│b wspiera─ç.

D: Dodatkowym aspektem misji Radia Kapita┼é jest co┼Ť, czego brakowa┼éo przez wiele lat. Wszystkie ┼Ťrodowiska ┼╝y┼éy obok siebie i patrzy┼éy na siebie przez ÔÇ×szklane ┼ŤcianyÔÇŁ. Nagle okaza┼éo si─Ö, ┼╝e nareszcie zaczynamy si─Ö zauwa┼╝a─ç, a wi─Öc tak┼╝e wymienia─ç do┼Ťwiadczenia. Powstaje dzi─Öki temu nowa jako┼Ť─ç komunikacji. To jest ┼Ťwietne, bo do tej pory mo┼╝na by┼éo wy┼é─ůcznie marzy─ç, aby co┼Ť takiego si─Ö wydarzy┼éo. To si─Ö samoistnie dzieje w Radiu Kapita┼é. Tak naprawd─Ö mo┼╝emy to tylko stymulowa─ç i ukierunkowywa─ç dzia┼éania. Jeszcze bardziej rozszerza─ç dzia┼éalno┼Ť─ç o nowe osoby, nowe instytucje, nowe spo┼éeczno┼Ťci. Tworzy─ç now─ů przestrze┼ä, kt├│rej nigdy wcze┼Ťniej nie by┼éo. Jestem bardzo ciekawy, co b─Ödzie z radiem za trzy lata. Nie, czy przetrwa: bo tutaj nie mam ┼╝adnych w─ůtpliwo┼Ťci. Jestem tylko bardzo ciekawy, co uda nam si─Ö osi─ůgn─ů─ç za 3 lata: wszystkim osobom, kt├│re wsp├│┼étworz─ů radio: autorom i autorkom audycji. Nie da si─Ö tego przewidzie─ç

Jakie macie pomys┼éy na przysz┼éo┼Ť─ç?

T: Na fali idei Justyny (chodzi o Justyn─Ö Banaszczyk/FOQL), kt├│ra pracuje nad wnioskiem Culture of Solidarity i jej pomys┼éu, ┼╝eby wnioskowa─ç o pieni─ůdze na stworzenie wersji dwuj─Özycznej naszej strony, mam wielk─ů nadziej─Ö, ┼╝e szybciej ni┼╝ p├│┼║niej uda nam si─Ö wyj┼Ť─ç poza nasz─ů ba┼äk─Ö i otworzymy si─Ö na zewn─ůtrz. Chcemy wi─Öcej dialogu mi─Ödzynarodowego, mo┼╝e dojd─ů jakie┼Ť projekty z grantu wyszehradzkiego, realizowane z podobnymi spo┼éeczno┼Ťciowymi radiostacjami z Budapesztu czy z Pragi, aby m├│c t─ů polsk─ů spo┼éeczno┼Ť─ç „wypycha─ç” na zewn─ůtrz czy da─ç jej mo┼╝liwo┼Ť─ç zaistnienia na jeszcze szerszej platformie.

D: Ja z kolei mam perspektyw─Ö bardziej do ┼Ťrodka, bo uwa┼╝am, ┼╝e jeszcze bardzo du┼╝o zosta┼éo do zrobienia tutaj u nas, ale warto tutaj wspomnie─ç ┼╝e Radio otwiera trzy kolejne studia: w Poznaniu, Wroc┼éawiu, ┼üodzi. Chcia┼ébym pokaza─ç, ┼╝e mamy r├│┼╝ne perspektywy, widzimy radio szeroko i nie ma scentralizowanego dzia┼éania, s─ů raczej niezale┼╝ne wizje, kt├│re razem buduj─ů to Radio. To wszystko idzie w jednym kierunku, ale bardziej horyzontalnie ni┼╝ wertykalnie.