MENU
Trafostacja Sztuki w Szczecinie ul. Świętego Ducha 4 CZYNNA Wto-Nie 11:00-19:00 +48 91 400 00 49
Logo TRAFO
News ├Ś Wydarzenia ├Ś Wystawy

Martina Smutna
Za pan brat

kuratorka: Daria Grabowska

DATY

czw 01 lip 2021 —
nie 26 wrz 2021
wystawa
czw 01 lip 2021
19:00
otwarcie
sob 25 wrz 2021
18:00
finisa┼╝
sob 25 wrz 2021
18:00
zwiedzanie wystawy z kuratork─ů Dari─ů Grabowsk─ů

W ca┼éym Bloku Wschodnim, wsp├│┼édziel─ůcym wspomnienia wojenne, a p├│┼║niej te zwi─ůzane z komunistyczn─ů w┼éadz─ů, rozgrywaj─ů si─Ö podobne historie. Martina Smutn├í, artystka mieszkaj─ůca i pracuj─ůca w czeskiej Pradze, u┼Ťwiadamia nam jak bliskie i niejednoznaczne mo┼╝e by─ç poj─Öcie ma┼éej walki; nie tej przyt┼éaczaj─ůcej swoim ogromem. W obrazach artystki dominuje fatyga i smutek jednej osoby, ludzkiego czynnika du┼╝ych historii. Smutn├í jest w tym przypadku pisark─ů, kt├│ra skupia si─Ö na losach skromnych relacji, takich jak regeneruj─ůcy si─Ö z wcze┼Ťniejszego konfliktu zwi─ůzek matki z c├│rk─ů (ÔÇ×Blue OnionÔÇŁ, 2020) czy samotnej acz szykuj─ůcej si─Ö do wesela panny m┼éodej (ÔÇ×PreparationÔÇŁ, 2020).

Has┼éo ÔÇ×Za pan bratÔÇŁ nadaje pokazowi m─Öskocentryczny sznyt. Pe┼éna wersja tego zwrotu to ÔÇ×by─ç z kim┼Ť za pan bratÔÇŁ, czyli ÔÇ×pozostawa─ç z kim┼Ť w za┼╝y┼éych stosunkachÔÇŁ. Aby zapowiedzie─ç dekonstrukcj─Ö tytu┼éowego archaizmu, obrazem promuj─ůcym wystaw─Ö zosta┼é ÔÇ×Wedding cakeÔÇŁ (2020) prezentuj─ůcy d┼éo┼ä panny m┼éodej si─Ögaj─ůcej po n├│┼╝ do tortu; zar├│wno na wypieku, jak i na ├á la sztylecie znajduj─ů si─Ö cienkie wi─ůzki krwi. Jest to ┼Ťwiat emocji i relacji widziany ze stereotypowej perspektywy r├│l spo┼éecznych.

W celowo estetyzowanych przez artystk─Ö obrazach omawiane s─ů kwestie narzuconych reprezentacji i r├│l, nieswoich cia┼é, a┼╝ w ko┼äcu zm─Öczenia i gniewu, kt├│ry, wed┼éug artystki, jest przyczynkiem do emancypacji. W pojedycznych historiach, ukrytych w g┼éadko k┼éadzionej farbie, artystka skacze z tematu na temat, by finalnie napisa─ç urzekaj─ůc─ů i pozornie niewinn─ů opowiastk─ů o spo┼éecznych normach. Smutn├í zastanawia si─Ö jak obali─ç utowarowione malarstwo by sta┼éo si─Ö czystym instrumentem krytycznym. Nasuwa si─Ö pytanie, czy jest to konieczne? By─ç mo┼╝e nigdy nie otrzepiemy p┼é├│tna z jego rynkowej warto┼Ťci, by─ç mo┼╝e pod pastelowymi kolorami i niewielkimi formatami mo┼╝na ukry─ç co┼Ť innego, ni┼╝ to, co widzimy przy okazji m.in. protest├│w ulicznych, kt├│rych to spieni─Ö┼╝y─ç przecie┼╝ nie wypada, co nie znaczy, ┼╝e nie mo┼╝na.

Martina Smutn├í ukon╠üczy┼éa Akademie╠Ę Sztuk Pie╠Ęknych w Pradze. Uczestniczy┼éa w licznych┬áwystawach i projektach artystycznych. By┼éa finalistka╠Ę EXIT Award (2015), CriticsÔÇÖ Award (2014),┬ábra┼éa udzia┼é w programach rezydencyjnych organizowanych przez Centrum Kultury ÔÇ×IzolyatsiaÔÇŁ┬áw Kijowie oraz Czeskie Centrum w Bukareszcie. Prace artystki prezentowane by┼éy w galerii┬áEXILE w Wiedniu, bra┼éa udzia┼é w Baltic Triennale 14. oraz pokazana zostanie w galerii MODEM w┬áBudapeszcie. Rozwijaj─ůc teze╠Ę swojej pracy doktorskiej otrzyma┼éa stypendium Akademii Sztuk┬áPie╠Ęknych w Wiedniu. Tekst ten po┼Ťwi─Öcony by┼é zagadnieniom zwia╠Ęzanym z geneza╠Ę i┬ákonsekwencjami stosowania okres╠ülen╠ü r├│z╠çnicuj─ůcych p┼écie, tj. ÔÇ×malarstwo kobieceÔÇŁ.┬áNiekt├│re cykle malarskie artystki pos╠üwie╠Ęcone s─ů podobie┼ästwom mie╠Ędzy wyz╠çszymi sferami XVIII┬áwieku a dzisiejsza╠Ę burz╠çuazja╠Ę klasy s╠üredniej. Tym samym malarka portretuje relacje pomie╠Ędzy┬áda╠Ęz╠çeniem do zmiany a zdyscyplinowanym bezw┼éadem oraz napie╠Ęcie mie╠Ędzy w┼éadza╠Ę a┬ábezsilnos╠ücia╠Ę. Ostatnie p┼é├│tna Smutnej przedstawiaj─ů rodzine╠Ę i jej tradycje oraz mo┼╝liwo┼Ť─ç┬ápokoleniowego transferu obyczaj├│w. Tw├│rczo┼Ť─ç Smutnej jest j─Özykiem, kt├│rym ta pos┼éuguje si─Ö,┬áby m├│wi─ç o tematach zar├│wno intymnych i osobistych, ale i og├│lnospo┼éecznych. Jej obrazy┬áprzekraczaja╠Ę granice mie╠Ędzy przesz┼éos╠ücia╠Ę, teraz╠üniejszos╠ücia╠Ę i apokaliptyczna╠Ę przysz┼éos╠ücia╠Ę.