MENU
Trafostacja Sztuki w Szczecinie ul. Świętego Ducha 4 Wto-Czw & Nie / Tue-Thu & Sun 11:00-19:00 Pt-Sob / Fri-Sat 11:00-21:00
Logo TRAFO
News ├Ś Wydarzenia ├Ś Wystawy

PIERWSZE MIEJSCE W TABELI?

Artystki i arty┼Ťci: AKS ÔÇ×Z┼éyÔÇŁ Warszawa, Pawe┼é Althamer, Ruth Beraha, Martinka Bobrikova & Oscar De Carmen, Maciej Cholewa, The Cool Couple, Aleksandra Demianiuk, Miko┼éaj D┼éugosz, Dobro Pany, Femen, Massimo Furlan, Kornel Janczy, ┼üukasz Jastrubczak, Irena Kalicka, Kamil Kuskowski, Natalia Laskowska, Kornel Miglus, Nagrobki, Juan Obando, Pussy Riot, Roman Signer, Katya Shadkovska, Zdzis┼éaw Sosnowski, ┼üukasz Surowiec, Iza Szostak, Andrzej Tobis, ┼üukasz Trzci┼äski, Dorota Walentynowicz, Zbigniew Warpechowski, Janusz III Waza, Piotr Wysocki

Kuratorzy: Anna Ciabach, Stanisław Ruksza

Koordynacja: Ada Kusiak, Anna Sienkiewicz

Projekt graficzny: Kaja Gliwa

DATY

czw 21 kwi 2022
19:00
otwarcie wystawy z koncertem Nagrobk├│w i afterparty
czw 21 kwi 2022
19:00
otwarcie wystawy "Pierwsze miejsce w tabeli?" w TRAFO

Nagrobki ÔÇô koncert i afterparty wystawa ÔÇ×Pierwsze miejsce w tabeli?ÔÇŁ

czw 21 kwi 2022
19:00
odbi├│r wej┼Ťci├│wek w TRAFO Books & Coffee na afterparty w AFTER EGO; otwarty bar i ogr├│dek TRAFO Books & Coffee

Nagrobki ÔÇô koncert i afterparty wystawa ÔÇ×Pierwsze miejsce w tabeli?ÔÇŁ

czw 21 kwi 2022
22:00
otwarte AFTER EGO (darmowe wej┼Ťci├│wki na koncert do odbioru podczas wernisa┼╝u)

Nagrobki ÔÇô koncert i afterparty wystawa ÔÇ×Pierwsze miejsce w tabeli?ÔÇŁ

czw 21 kwi 2022
22:30
koncert w AFTER EGO (po koncercie ÔÇô sety djÔÇÖskie, gry i zabawy, przy┼Ťpiewki kibicowskie)

Nagrobki ÔÇô koncert i afterparty wystawa ÔÇ×Pierwsze miejsce w tabeli?ÔÇŁ

pi─ů 22 kwi 2022 —
nie 24 lip 2022
wystawa
┼Ťro 27 kwi 2022 —
nie 24 lip 2022

WITRYNY POKOJOWE PUSSY RIOT

sob 14 maj 2022
wst─Öp wolny 18:00 - 24.00

Noc w TRAFO

Zobacz te┼╝

Pierwsze miejsce w tabeli?┬áto mi─Ödzynarodowa wystawa sztuki wsp├│┼éczesnej podejmuj─ůca temat futbolu i jego spo┼éeczno-kulturowych konsekwencji. Na wystaw─Ö sk┼éadaj─ů si─Ö┬á kluczowe prace artyst├│w problematyzuj─ůce go w z┼éo┼╝ony spos├│b oraz nowe dzie┼éa powsta┼ée specjalnie na szczeci┼äski pokaz.

Pozornie trudno powi─ůza─ç futbol ze sztuk─ů wsp├│┼éczesn─ů. Nic bardziej mylnego. Pi┼éka no┼╝na, szczeg├│lnie w jej wymiarze masowym, to zjawisko od dawno interesuj─ůce artyst├│w. Fascynacj─Ö podzielaj─ů tak┼╝e badacze kultury wsp├│┼éczesnej, historycy idei, pisarze, papie┼╝e. ÔÇ×Ze wszystkich niewa┼╝nych rzeczy futbol jest zdecydowanie najwa┼╝niejsz─ůÔÇŁ (Jan Pawe┼é II). Futbol jest metafor─ů ┼Ťwiata, lustrem odbijaj─ůcym procesy i zjawiska wsp├│┼éczesno┼Ťci w mikro i makro skali, opowiada o wszystkim: o regu┼éach ┼╝ycia spo┼éecznego, o polityce i filozofii, o sztuce i estetyce, o mi┼éo┼Ťci i seksie. Z jednej strony pi┼éka no┼╝na to masowy spektakl odzwierciedlaj─ůcy zagadnienia konflikt├│w, wojen, rytua┼é├│w plemiennych, polityk to┼╝samo┼Ťci, logiki globalnego kapitalizmu, odwzorowywania podzia┼é├│w kolonizacyjnych, nier├│wno┼Ťci spo┼éecznych, psychologii fana, celebryt├│w czy brandingu. Z drugiej jednak strony futbol mo┼╝e wzmacnia─ç wsp├│lnot─Ö, by─ç ÔÇ×klejem spo┼éecznymÔÇŁ prze┼éamuj─ůcym logik─Ö konkurencyjno┼Ťci i wy┼Ťcigu w kierunku r├│wno┼Ťciowych zasad fairplay, zar├│wno na boisku, jak i w ┼╝yciu.

ÔÇ×Futbol to ostatni ┼Ťwi─Öty rytua┼é naszych czas├│wÔÇŁ (Pier Paolo Pasolini). Pi┼éka no┼╝na jest dzi┼Ť dyscyplin─ů globaln─ů, anga┼╝uj─ůc─ů miliony ludzi w roli kibic├│w, zawodowych czy amatorskich graczy, ale te┼╝ osoby zatrudnione w szeroko rozumianym biznesie zwi─ůzanym z tym sportem, mediach, a┼╝ po u┼╝ytkownik├│w hazardu. Na dodatek nowym polem dla sportowej rywalizacji jest dzi┼Ť ┼Ťwiat gier komputerowych. Jednocze┼Ťnie futbol istnieje na wielu lokalnych i to┼╝samo┼Ťciowych poziomach, ┼é─ůcz─ůc niewielkie spo┼éeczno┼Ťci, zar├│wno oparte na bardziej tradycyjnych wzorach, jak i te tworz─ůce si─Ö na nowo. Mimo i┼╝ jest to dyscyplina nadal m─Öska ÔÇô patriarchalna, ┼╝eby nie powiedzie─ç szowinistyczna, niesie ze sob─ů coraz mocniej dochodz─ůcy do g┼éosu potencja┼é emancypacyjny. To nie tylko b┼éyskawiczny rozw├│j kobiecej pi┼éki, ale te┼╝ zdecydowanie sojusznicze gesty ze ┼Ťrodowiskiem LGBTQ+ czy obecno┼Ť─ç grup reprezentuj─ůcych alternatywne wizje rzeczywisto┼Ťci.

Pi┼éka no┼╝na to wielka opowie┼Ť─ç i niesko┼äczona ilo┼Ť─ç pomniejszych narracji wzmacniaj─ůcych to┼╝samo┼Ť─ç grup. Od formatu mundialowych igrzysk, przez legendy o zwyci─Östwach i pora┼╝kach narodowych dru┼╝yn, po opowie┼Ťci z miejskich i wiejskich muraw. Tak w historii i statusie Olimpii czy Pogoni Szczecin przegl─ůdaj─ů si─Ö losy miasta, walka o to┼╝samo┼Ť─ç, duma wobec tradycji kr├│tszej ni┼╝ w innych utytu┼éowanych klubach, rodz─ůcy si─Ö kapitalizm po 1989 roku, bo ÔÇ×smak szczeci┼äskich podw├│rek to nie beszamel z rukol─ůÔÇŁ (PSonTour, Sami przeciwko wszystkim). Klub bywa czasem ekranem, na kt├│ry projektowane s─ů t─Ösknoty i ambicje fan├│w. Kibice wielu klub├│w marz─ů, ┼╝e pewnego dnia, na koniec sezonu, ich dru┼╝yna zako┼äczy rozgrywki na pierwszym miejscu w tabeli.

ÔÇ×Prawdziwi kibice pochodz─ů z klasy pracuj─ůcej. Obecnie jednak nie maj─ů mo┼╝liwo┼Ťci ogl─ůdania spotka┼ä na stadionachÔÇŁ (Eric Cantona). Wielki futbol stadionowy, stanowi─ůcy baz─Ö┬á telewizyjnego show, dost─Öpny jest na ┼╝ywo jedynie bogatym. Posiada r├│wnie┼╝ swoje ciemne oblicze. Przy powstawaniu infrastruktury zbli┼╝aj─ůcych si─Ö Mistrzostw ┼Üwiata 2022 w Katarze zgin─Ö┼éo ju┼╝ ponad 6500 s┼éabo op┼éacanych pracownik├│w z najbiedniejszych region├│w Azji. Jednocze┼Ťnie samo ┼Ťrodowisko mi┼éo┼Ťnik├│w pi┼éki nie pozostaje jednorodne, ani jednoznaczne etycznie: wsp├│lnie prze┼╝ywana rado┼Ť─ç, a z drugiej strony akty przemocy i j─Özyk nienawi┼Ťci fanatyk├│w.

ÔÇ×W pi┼éce no┼╝nej wszystko komplikuje obecno┼Ť─ç dru┼╝yny przeciwnejÔÇŁ (Jean-Paul Sartre). Futbol udowadnia jednak czasami, ┼╝e mo┼╝liwy jest wy┼éom w globalnym systemie konsumenckim, ┼╝e jest jeszcze po co z domu (czy z szatni) wychodzi─ç. Na przek├│r ekonomicznej dominacji logiki zysku powstaje ruch Against Modern Football, coraz wi─Öcej klub├│w alternatywnych, efemerycznych pi┼ékarskich byt├│w artystycznych, a tak┼╝e niekt├│re profesjonalne kluby zaczynaj─ů czerpa─ç z nich inspiracje. I cho─ç mog┼éoby si─Ö wydawa─ç, ┼╝e futbol, sam w sobie zawieraj─ůcy utopijny pierwiastek, zwraca si─Ö ku kolejnym trudno osi─ůgalnym ideom, nadal, jak w ka┼╝dym optymalnym systemie spo┼éecznym, problematyczna pozostaje kwestia konkurencji. Paradoks w tym, ┼╝e jak wskazywa┼é legendarny w┼éoski dziennikarz sportowy Gianni Brera: ÔÇ×Mecz idealny powinien zako┼äczy─ç si─Ö wynikiem 0:0ÔÇŁ.

 

Zdj─Öcia w galerii: Andrzej Golc