MENU
Trafostacja Sztuki w Szczecinie ul. ┼Üwi─Ötego Ducha 4 OPEN Tue-Sun 11 amÔÇô7 pm +48 91 400 00 49
Education ├Ś Events ├Ś Lectures

Wykład Alicji Gzowskiej
towarzysz─ůcy wystawie
Prince Polonia

Wykład Alicji Gzowskiej:

27 pa┼║dziernika 2018 r. (sobota) o godz. 17:00

Piotr Zaremba ÔÇô szczeci┼äski urbanista o ┼Ťwiatowym rozmachu┬á
Wyk┼éad Alicji Gzowskiej (wydarzenie towarzysz─ůce wystawie Prince Polonia)

Profesora Piotra Zaremb─Ö wielu mieszka┼äc├│w Szczecina kojarzy jako wa┼╝n─ů posta─ç historyczn─ů – pierwszego polskiego prezydenta miasta. Znacznie mniej rozpoznana jest jego mi─Ödzynarodowa dzia┼éalno┼Ť─ç w charakterze dydaktyka i konsultanta, cho─ç okaza┼é si─Ö on jednym z najgorliwszych ambasador├│w tzw. ÔÇ×polskiej┬ászko┼éy urbanistykiÔÇŁ. Ju┼╝ od lat 50., gdy podr├│┼╝owa┼é ze wsp├│┼épracownikami do Korei P├│┼énocnej, Chin i Wietnamu szuka┼é mo┼╝liwo┼Ťci adaptacji metod planowania wypracowanych w kraju do potrzeb kraj├│w Trzeciego ┼Üwiata. Kolejne liczne wyjazdy do kraj├│w Afryki, Azji i Ameryki Po┼éudniowej sk┼éoni┼éy go do opracowania programu innowacyjnego kursu dla specjalist├│w z kraj├│w rozwijaj─ůcych si─Ö. W wyniku jego konsekwentnych wysi┼ék├│w na przestrzeni blisko 30 lat do Szczecina ÔÇô kt├│ry sta┼é si─Ö mi─Ödzynarodowo uznanym, presti┼╝owym o┼Ťrodkiem ÔÇô przyjecha┼éo ponad 500 os├│b z 4 kontynent├│w aby podnosi─ç swoje kwalifikacje.

Szko┼éa planowania przestrzennego, kt├│r─ů wsp├│┼étworzy┼é Piotr Zaremba odegra┼éa w urbanistyce prekursorsk─ů rol─Ö i sprawi┼éa, ┼╝e w epoce PRL Szczecin sta┼é si─Ö mi─Ödzynarodowym centrum projektowania dla pa┼ästw Trzeciego ┼Üwiata, a w szczeg├│lno┼Ťci Indii. Warto przypomnie─ç, ┼╝e kraj ten by┼é wa┼╝nym odbiorc─ů statk├│w budowanych w stoczni im. Adolfa Warskiego.

Przed II wojn─ů ┼Ťwiatow─ů Zaremba utrzymywa┼é kontakty z ruchem narodowym i by┼é zwolennikiem koncepcji ÔÇ×odrodzenia idei piastowskiejÔÇŁ na Pomorzu. G┼é─Öboko wierzy┼é, ┼╝e region ten historycznie i kulturowo zwi─ůzany jest z innymi cz─Ö┼Ťciami kraju; bez zdecydowanych dzia┼éa┼ä p├│┼║niejszego pierwszego prezydenta Szczecina miasto zapewne nie znalaz┼éoby si─Ö w granicach powojennej Polski. W 1954 roku, pozbawiony ju┼╝ w┼éadzy, wyjecha┼é do Korei P├│┼énocnej jako kierownik polskiej sekcji urbanistycznej. Trzy lata p├│┼║niej zosta┼é doradc─ů rz─ůdu Chin w zakresie planowania regionalnego, p├│┼║niej za┼Ť konsultantem┬á

w Wietnamie i Afryce. Szybko sta┼é si─Ö ekspertem do spraw kraj├│w rozwijaj─ůcych si─Ö, a jego ┼Ťwiatow─ů s┼éaw─Ö umocni┼éa ┼Ťcis┼éa wsp├│┼épraca┬áz Organizacj─ů Narod├│w Zjednoczonych. W 1966 roku powo┼éa┼é Mi─Ödzynarodowe Podyplomowe Studium Urbanistyki i Planowania Regionalnego przy Politechnice Szczeci┼äskiej. Do 1990 roku wykszta┼éci┼éo ono 480 planist├│w z 47 kraj├│w Afryki, Ameryki ┼üaci┼äskiej i Azji. Je┼Ťli chodzi o ten ostatni kontynent, najwi─Öcej student├│w przyby┼éo z Indii ÔÇô a┼╝ 47 os├│b. Pierwszym doktoratem uko┼äczonym w ramach kursu by┼éa praca ÔÇ×Regional Planning and Planning Methods in IndiaÔÇŁ R.M. Malaviahego, obroniona w 1967 roku.┬á

W tym samym okresie Zaremba po raz pierwszy odwiedzi┼é subkontynent, gdzie jego prace by┼éy ju┼╝ dobrze znane; profesor wyk┼éada┼é mi─Ödzy innymi w zaprojektowanym przez Le Corbusiera Chandigarh┬ái doradza┼é w┼éadzom Pend┼╝abu. Do Indii przyjecha┼é po raz kolejny┬áw 1972 roku; tamtejsza prasa szeroko cytowa┼éa wtedy jego uwagi┬ái krytyczne komentarze dotycz─ůce planowania Bombaju, Delhi i innych miast.

Piotr Zaremba (podobnie jak Kalecki w sferze ekonomii) przestrzega┼é przed bezkrytycznym transferowaniem idei i rozwi─ůza┼ä z Zachodu na Wsch├│d. W Indiach m├│wi┼é swoim by┼éym studentom, sprawuj─ůcym ju┼╝ wa┼╝ne funkcje w swojej ojczy┼║nie, ┼╝e to oni sami powinni projektowa─ç rozw├│j region├│w i miast ÔÇô poniewa┼╝ znaj─ů lokalne uwarunkowania. Podej┼Ťcie Zaremby doskonale wida─ç w prezentowanych na wystawie rysunkach z jego notesu z podr├│┼╝y po Indii: dok┼éadnie analizowa┼é tradycyjn─ů architektur─Ö i spo┼éecze┼ästwo. Dopiero na tej podstawie proponowa┼é nowe rozwi─ůzania, zawsze uwzgl─Ödniaj─ůce warunki gospodarcze oraz r├│wnowag─Ö ekologiczn─ů, tak jak to czyni─ů dzisiejsi urbani┼Ťci.

Alicja Gzowska ÔÇô g┼é├│wna specjalistka w Narodowym Instytucie Architektury i Urbanistyki, doktorantka w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, zajmuje si─Ö architektur─ů drugiej po┼éowy XX wieku w Polsce. Od 2016 roku we wsp├│┼épracy z Piotrem Bujasem kieruje grantem badawczym NCN pt. Piotr Zaremba (1910-1993): dzie┼éo i wp┼éyw urbanisty i nauczyciela w dobie zglobalizowanej kompetencji. Wsp├│┼éautorka ksi─ů┼╝ek Postmodernizm polski. Architektura i urbanistyka. Rozmowy z architektami (Wydawnictwo 40 000 Malarzy, 2013), Postmodernizm jest prawie w porz─ůdku. Polska architektura po socjalistycznej globalizacji (Fundacja B─Öc-Zmiana, 2012). Pasjonatka ┼éupin ┼╝elbetowych i architektury kolejowej, monografistka zburzonego katowickiego dworca: Szesna┼Ťcie ┼╝elbetowych kwiat├│w. Nowy dworzec kolejowy w Katowicach (Wydawnictwo Naukowe ÔÇ×┼Ül─ůskÔÇŁ, 2012). Od lat wsp├│┼épracuje w charakterze badaczki przy mi─Ödzynarodowych projektach badawczych.┬á