Sorry, this entry is only available in Polski.
„Migotliwość synaps” to projekt afirmujący neuroróżnorodność – różnorodne sposoby odczuwania, myślenia i działania, które współtworzą ludzkie doświadczenie. To zaproszenie do spojrzenia poza normatywne schematy, które medykalizują i patologizują odmienność. Poprzez wystawę prac neuroodmiennych osób artystycznych chcemy pokazać, że sztuka może być przestrzenią schronienia i siły, otwierającą nowe drogi współistnienia, alternatywne kierunki ekspresji i relacji. „Migotliwość synaps” stawia w centrum bogactwo neuroodmiennych doświadczeń i refleksję nad życiem oraz twórczością poza modelami zaburzeń i deficytów.
OSOBY ARTYSTYCZNE:
Natalia Fiedorczuk
Psychopedagożka, pisarka, dramaturżka i współszefowa projektu edukacyjnego Neurosprytni. W 2016 roku, kiedy odeszła na muzyczną emeryturę wydała swoją pierwszą powieść “Jak pokochać centra handlowe”, która zdobyła Paszport Polityki w kategorii Literatura i liczne nominacje do innych nagród literackich.
Od tamtego czasu napisała cztery powieści, osiem sztuk teatralnych, książki dla dzieci, scenariusze filmowe i niezliczone trollposty.
Matka dwójki dzieci, konkubina jednego konkubenta, osoba opiekuńcza dwóch kotów i psa. Autystka.
Zofia Kuligowska
Rozumiem swoją neuroróżnorodność od 2023 roku, miałam wtedy 35 lat. Dzięki tworzonej przez siebie sztuce zrozumiałam, że mój mózg działa inaczej, to ona pokazała mi że w niestandardowy sposób kojarzę słowa z ich znaczeniami i łączę je z innymi – równie nieoczekiwanie. Neuroróżnorodność to dla mnie całość, nie ta pozostała część poza neurotypowością. Próbuję zakwestionować to co ułatwia nam określać czym są rzeczy – wszelkie podziały i ciasne definicje, staram się je poszerzać, trenuję swój mózg żeby myślał inaczej, na opak – głównie po to żeby nie zajmował się za dużo mieleniem traum i usilnym zrozumieniem niesprawiedliwości świata. Lepiej, żeby zajął się wyobrażaniem nieoczywistych możliwości w przyszłości niż żeby męczył się znajdując sens w tym co jest. A najlepiej jeśli się podzieli swoją siłą z innymi częściami ciała, oddeleguje swoje zasoby do czucia i spokojnego bycia w niejasnej rozmywającej się czasoprzestrzeni.
(she/her)
Urodzona w Poznaniu, dziecko lat 80. oraz Reginy i Pawła wyrosłam na osiedlu Przyjaźni. W 2015 roku obroniłam dyplom ze Sztuki Performance w pracowni prof. Janusza Bałdygi na UAP. Prezentowałam swoje działania w Polsce i w Europie, tworzyłam i mieszkałam w Rumunii, Holandii, Irlandii Północnej i Norwegii.
Sztuka Performance to epicentrum mojej praktyki artystycznej, jako dynamiczne medium do eksploracji złożoności ludzkiego doświadczenia. Moja twórczość jest głęboko zakorzeniona w wykorzystaniu języka jako narzędzia artystycznego, badam jego kreatywny potencjał oraz wpływ na neuroróżnorodność – postrzeganą pozakategoryzująco jako ramę podważającą narzucane podziały i binarności. Interesuje mnie zagadnienie i zasady kolektywnej troski. Koncentruję się na możliwościach stwarzania środowiska uwzględniającego różnorodne potrzeby jednostek. Za pomocą języka badam sposoby poszerzania pojemności ucieleśniania empatii jako narzędzia niezbędnego do zastosowania troski.
W ramach pisania rozprawy doktorskiej badam, w jaki sposób język funkcjonuje poza tradycyjną komunikacją. Projekty takie jak Dźwiękowa Mapa Szczecina – eksploracja miejskich pejzaży dźwiękowych – łączą narracje mówione, mapowanie oparte na danych i działania performatywne. Współtworzę z Wojtkiem Bernatowiczem duet Rudger Power, piszę i performatywnie wykonuję teksty tworząc immersyjne doświadczenia audialne. Obecnie rozwijam projekt THE ANCHOR, rozpoczęty warsztatem Collective Care in Digital Settings (w ramach projektu INCLUDE+ realizowanym przez Leeds University), eksplorujący etyczną współpracę w ramach neuroróżnorodnego kolektywu artystycznego działającego wyłącznie cyfrowo. Projekt mapuje struktury współpracy priorytetyzujące zaufanie, inkluzywność i wzajemny szacunek tworząc skalowalny model współpracy możliwy do zastosowania w różnych środowiskach.
Moja praktyka to poszukiwanie sposobów na celebrowanie wielowymiarowości neuroróżnorodności i budowanie połączeń przekraczających podziały.
https://soundcloud.com/rudger_rudger
Zdjęcie: Tobiasz Papuczys
Dorota Kotas
Pisarka, osoba w spektrum autyzmu, autorka „Pustostanów”, za które w 2020 roku otrzymała Nagrodę Literacką Gdynia i Nagrodę Conrada. W 2021 roku opublikowała swoją kolejną książkę pt. „Cukry” – opowiadającą m.in. o doświadczeniu neuroatypowości, a w 2023 roku „Czerwony młoteczek”. Jest autorką opowiadania dla dzieci o autystycznej, niewerbalnej bohaterce na postawie filmu “the Loop”, które znalazło się w antologii “15 (u)ważnych opowieści”. Współpracowała z Fundacją Dziewczyny w Spektrum, uczestniczyła w przygotowaniu publikacji “Pasjonatki. O dziewczynach w spektrum autyzmu”, opracowując temat obecności dziewczyn w spektrum na rynku pracy. Kotas mieszka w Warszawie ze swoją partnerką i zwierzętami. Za nagrody, które otrzymała, kupiła sobie działkę ROD i stara się spędzać tam jak najwięcej czasu i pracować najmniej, jak się da.
Zdjęcie: @WANDERQSH
Mateusz Kowalczyk
Neuroróżnorodność jest dla mnie niejednoznacznym obszarem – bezpieczeństwa, samotności, robienia bardzo małych i bardzo dużych kroków. Znajduję w niej, jak i w samej sztuce – wentyl, do mówienia o tym jak jest, jak się coś odczuwa, do wyrażania niezgody na coś co jest sprzeczne z określonym systemem równościowych wartości jak i do celebrowania różnorodności, ale też do rozwoju emocjonalnego. W byciu osobą artystyczną, największą trudność sprawia mi mój niski próg koncentracji, która stale potrzebna jest do opisywania i pokazywania rzeczy, w celu osiągnięcia podstawowego zabezpieczenia finansowego, środków na materiały, czy widoczności. Przy czym opisywanie tych rzeczy, które z natury są tak ulotne, że balansując miedzy byciem zupełnie niezrozumianym, a zbyt dosłownym, trudno czasem zachować ciągłość zdarzeń i jednocześnie załapać się na niekończącą się infolinie deadlineów.
(on/jego)
Artysta intermedialny. Urodzony w 1992 roku w Warszawie. Absolwent Wydziału Sztuki Mediów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Obecnie doktorant na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Członek międzynarodowego zespołu naukowego EMOROB, oraz Biura Usług Postartystycznych.
Artist statement
Moja działalność artystyczna czerpie z praktyk kolektywnych, sztuki zaangażowanej społecznie oraz sztuki intermedialnej. Manifestuję swoje poglądy pro równościowe oraz antyfaszystowskie poprzez udział w wystawach i akcjach. W ostatnich latach eksplorowałem rytualność jako doświadczenie performatywne, partycypacyjne i zbiorowe, które kontynuuję w ujęciu sensoryczności i interaktywności w moich pracach. Sukcesywnie rozwijam możliwości nowych technologii w tworzeniu narracyjnych doświadczeń, poruszających konteksty lokalne, społeczne i klimatyczne. Korzystam z języka sztuki zarówno do tworzenia artystycznych przestrzeni dla emocji, jak i jako narzędzia dialogu w kontekście społecznych kryzysów i osobistych doświadczeń.
Obecnie intensywnie zgłębiam obszar neuroróżnorodności, którą badam poprzez pryzmat autonarracji, zbiorowych doświadczeń, roli nowych technologii oraz kondycji psychicznej osób tworzących kulturę. Prowadzę badania artystyczno-naukowe w ramach doktoratu dotyczącego reprezentacji osób neuroatypowych w relacji ze sztuką nowych mediów, we współpracy z prof. ASP dr hab. Sylwią Jakubowską-Szycik. Jestem również członkiem międzynarodowego zespołu naukowego EMOROB na Wydziale Socjologii Uniwersytetu Masaryka w Brnie, którego badania analizują, w jaki sposób robotyka społeczna i komputery emocjonalne, początkowo używane w leczeniu autyzmu, wpłynęły na nasze postrzeganie człowieczeństwa, sprawczości i nierówności.
Aleksandra Rogala
Młoda artystka, której twórczość przyciąga uwagę swoim wyjątkowym charakterem i artystyczną wartością. Jej prace, wyróżniające się drżącą, a zarazem precyzyjną kreską, emanują głębią wyrazu i niepowtarzalnym stylem. To właśnie te cechy – umiejętność oddania emocji w prostych, ale mocnych formach – sprawiają, że jej rysunki są interesujące i ciekawe jako dzieła sztuki, niezależnie od jakichkolwiek kontekstów osobistych. Aleksandra jest doceniana profesjonalistów i instytucje artystyczne. W 2021 roku została laureatką nagrody Zachęty i British Council w prestiżowym konkursie „Europe beyond access”. Ponadto otrzymała stypendium m.st. Warszawy na rok 2023 oraz stypendium ZAiKS na rok 2024.
Aleksandra jest w spektrum autyzmu. To, co sprawia, że wyróżnia się jako artystka, to jej autentyczna pasja i talent. Jej prace przemawiają same za siebie, oferując odbiorcom estetyczne i emocjonalne doświadczenie, które nie wymaga dodatkowych wyjaśnień. W świecie sztuki jest ceniona za to, kim jest jako twórczyni – za kreskę, za wizję, za umiejętność uchwycenia piękna w codzienności.
Marta Rogala: mamagerka Aleksandry
Aleksandra nie ma umiejętności i nie ma też potrzeby pokazywania swojej sztuki (chociaż chętnie uczestniczy w swoich wystawach). To, żeby ktokolwiek mógł spotkać się z jej talentem, wymaga pomocy. Pomocy tej udziela Aleksandrze i odbiorcom sztuki, którą tworzy, jej mama – organizatorzy jednej z wystaw stworzyli nazwę dla niej – mamagerka. Nie jest to rola, którą sobie wybrała – jest to rola niezbędna, jeśli Aleksandra ma mieć jakąkolwiek szansę zaistnieć jako artystka.
Kot
Badacz społeczny, aktywista, osoba studencka Kuratorstwa i Realizacji Wystaw Akademii Sztuki w Szczecinie. Laureat 4. edycji Stypendium im. Bogny Olszewskiej organizowanego przez Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie oraz Fundację Nieograniczona im. Bogny Olszewskiej. Angażuje się we wsparcie queerowych osób uchodźczych w kolektywie Queer Without Borders oraz lokalne działania na rzecz osób LGBTQ w Stowarzyszeniu TęczArt w Gorzowie Wielkopolskim. Osoba opiekuńcza dwóch kotów.
Zdjęcie: T. Pilinow
